Beyhanî Şahîn: Ev lêkolîn di derbarê zimanê Medî da mîladeke hee’be-nebe ye

Ligorî vegotinên Beyhanî Şahîn bingeha hemî zimanên Medî jî Proto-Kurdî ye, û tuşî serdema 1750 salên berî mîladê dike. Ew dibêje, 'zimanên Medî zimanên Îndo-Ewrupî ne.'

Rojname Swêd - Pirtûka nivîskar Beyanî Şahîn ya bi zimanê Elmanî “Die Sprache der Meder” ku ji hêla Weşanên Na hatiye çapkirin, ji bo xwîneran amade ye. 

Ev lêkolîna bi zimanê Elmanî “Die Sprache der Meder” = “Zimanên Medan”di sala 2004an da ji aliyê Beyhanî Şahîn de wekî têz di beşa Îndocermenîstiyê da li ba Prof. Dr. Michael Janda hatiye amadekirin. Paşê nivîskar Şahîn di nav van 17 salan  da dubare û dubare li ser xebitiye heta ku vê lêkolînê bo çapê amade kiriye.

Ev lekolîn ji du beşan pêk tê. Di beşa yekem da fonolojiya zimanên Medî û di beşa duyem da jî ferhenga zimanên Medî hatiye tomar kirin.

Çarçoveya vê vekolînê bi dema zimanên Mediya kevin va hatiye sînorkirin, digel formên xwe yên kevintir Arî û Îndo-Ewrupî. Zimanên dema Mediya navîn (ji berî mîladê 450an heta 1000 salên piştî mîladê) pirr kêm tê da hatine bi cî kirin.

Ligorî vegotinên Beyhanî Şahîn bingeha hemî zimanên Medî jî Proto-Kurdî ye, û tuşî serdema 1750 salên berî mîladê dike. Ew dibêje, 'zimanên Medî zimanên Îndo-Ewrupî ne.'

Ligorî van vekolînan tê peyt kirin ku peyvên zimanên Medî li ba Asuran, Araman, Farsan, Akkadan, Babîlonan, Lîkiyan, Lîdiyan, Misiriyan, Yunanan, Latîniyan, Cihuyan u hwd. hatine tomar kirin, lê bi taybet jî navên Medan. Mesele peyvên Medî pari-dai̯za-“bihişt” û magu-“magî, sihir” paşê derbazî hemî zimanên Rojhilata Navîn û Ewropî jî bûne.

  1. Şahîn dibêje di zimanên Medî da 26 dengên (herf) bingehîn, 3 vokalên drêj û 2 dîftong hee ne:

a, i, u, b, č, d, f, g, h, ǰ, k, lˀ, m, n, p, r, , s, š, t, ϑ(th), v/, x, y/, z, ž

Sê vokalên drêj: ā, ī, ū

Du dîftong: ai̯ (ay), au̯ (aw)

Nivîskar Şahîn , dubare girîngiya vê berhema dîrokî ya di Kurdolojiyê da tîne zimên û divêje. “Ev lêkolîn di derbarê zimanê Medî da mîladeke hee’be-nebe ye, bi taybet jî jibo Kurdan”.